Ana Sayfa > Projeler > Ankara Sokaklarında Eylem - Sinan VARGI



Ankara Sokaklarında Eylem - Sinan VARGI

Sinan_Vargi_Tekel.JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(1).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(10).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(11).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(12).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(13).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(14).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(15).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(16).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(17).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(18).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(19).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(2).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(20).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(21).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(22).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(23).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(24).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(25).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(26).jpg

Sinan_Vargi_Tekel_(27).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(28).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(29).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(3).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(30).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(31).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(32).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(33).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(34).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(35).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(36).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(37).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(38).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(39).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(4).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(40).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(41).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(42).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(43).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(44).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(45).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(46).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(47).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(48).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(49).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(5).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(50).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(51).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(52).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(53).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(54).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(55).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(56).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(57).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(58).JPG

Sinan_Vargi_Tekel_(59).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(6).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(60).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(61).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(62).jpg

Sinan_Vargi_Tekel_(63).jpg
Sinan_Vargi_Tekel_(64).jpg
Sinan_Vargi_Tekel_(65).jpg
Sinan_Vargi_Tekel_(7).JPG
Sinan_Vargi_Tekel_(8).jpg

Sinan_Vargi_Tekel_(9).jpg

“TEKEL” gömüldüğü yerden geri geldi. Ankara sokaklarında eylem oldu.
TEKEL’i satıp parçalayan partilerin siyasetçileri de TEKEL işçisine desteğe geldi…

 
Bugün “TEKEL” işçilerinin eylemi olarak adlandırdığımız eylemin adı aslında “TEKEL”  bile değil. Çünkü 1979 yılından beri göreve gelen tüm hükümetler “TEKEL” i parçalayıp satmak konusunda elbirliği ile yarıştılar. Bugün onlar aslında TTA olarak adlandırılan (Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş) bir şirketin çalışanları. Halk Tekel işçisi olarak biliyor öyle adlandırıyor.

İşte bugün Sakarya Caddesinde direnen TEKEL işçilerine destek ziyaretlerinde bulunan büyük siyasi partilerin temsilcilerinin attığı nutuklar aslında “ unutkan halkımızın” bir yansıması. Son darbeyi vuran AKP hükümetinden önce TEKEL aslında Amerikan Emperyalizminin işbirlikçisi birçok hükümetin kararları ile yavaş yavaş öldürülmüş ve gömülmüştü. Gelin bu sürece “Tütün-Sen’in yayını ile”  birlikte bakalım.


Sigara devlerinin, 1974 yılına kadar resmi olarak giremediği dört ülke kalmıştı: Bunlardan biri Türkiye, diğerleri ise İtalya, Fransa ve Avusturya'ydı. 1974'e gelindiğinde Türkiye hariç diğer ülkelerin hepsine sigara devleri girmiş, sıra Türkiye'ye gelmiştir.

Sigara devleri Türkiye'ye girmek için de, 1970'li yıllarda "saldırıya" geçerler. Bu yıllarda ülkemiz kaçak sigara akınına uğrar/uğratılır. Sigara devlerinden birinin Bulgaristan'da sigara fabrikası kurmasıyla birlikte Batı Karadeniz sahilinden ülkemize sigara kaçak olarak girmeye başlar. Akçakoca’da sahile gece yanaşan takalardan kamyonlara kaçak sigaralar yüklenir. Kaçak sigara içmek bir sosyal üstünlük aracı sayılmaya başlar.

1979'da Demirel Hükümeti ülkeyi yönetmektedir. Demirel, sigara kaçakçılığının engellenememesini ve döviz kaybının önlenmesi gerekçesiyle hükümet programında özel teşebbüse sigara üretim ve dağıtımı için imkan verilmesine yer verir

1984: Türkiye'ye yabancı sigara ithaline izin verilir. Büyük kentlerde apartmanların duvarları kovboy resimleri ile dolar. 1986: 1177 sayılı Tütün ve Tütün Tekeli Yasası değiştirilerek; tütünde devlet tekeli kaldırılır. Yerli ve Yabancı sermayenin TEKEL ile ortaklık kurarak tütün mamulleri üretmelerine imkân tanınır. 1988: Çıkarılan bir kararnameyle yabancı menşeli tütünde ithal yasağı kaldırılır. 1988: Aralık ayında TEKEL, sigara tiryakilerinin talebinin Amerikan harmanı (blended) sigaralara kaydığı gerekçesiyle Amerikan harmanı TEKEL 2000 sigarası piyasaya çıkarılır. Harmanın yüzde 85'i Virginia ve Burley, yüzde 15'i oriental tütünlerden oluşturulan bu sigaraların çıkışı başarıymış gibi sunulur.

Bu sigaranın çıkışı ile Türk halkı içinde ardıçotu, şerbetçiotu, vanilya ve kakao sosu olan ve yabancı tütünlerden oluşan sigaraya devlet eli ile alıştırılır. Halk yabancı tütüne alıştırıldıktan sonra önce Türk tütünü işleyen fabrikalar özelleştirilecek sonra Amerikan tütünü geldiği için Türkiye’de tütün ekimine ihtiyaç kalmayacak, tütün ekilmeyeceği için de depolara ihtiyaç kalmayacaktı.1988 yılında “ Amerikanlaştırılan “ Türk tütünü ve sigara endüstrisi daha sonra şu aşamalardan geçti.

1990: Ağustos'ta, Devlet Planlama Teşkilatı'ndan (DPT) izin alarak; Philip Morris- Sabancı Holding birlikte İzmir Torbalı'da sigara fabrikası kurmaya girişirler. 1991:  3 Mayıs'ta Resmi Gazete'de TEKEL'in katılımı olmaksızın tütün mamulleri üretimine izin verildiği kararı yayınlanır. PhilSA sigara fabrikası 1992'de Torbalı'da üretime başlamıştı. Böylece, Amerikan harmanlı sigaraların Pazar payı hızla artarken; Türk Tütünü, Anadolu topraklarından kovuluyordu. 1993-1994 ve1996'da Çiller Hükümeti tarafından alınan kararlar Türk tütününe kota (sınırlama), yabancı tütüne teşvik getirilmesine ilişkin olur. Çiller Hükümeti'nden sonra gelen REFAHYOL  (Refah Partisi - Doğru Yol Partisi) hükümeti 1996'da 8939 sayılı kararı da aynı amaçla alır.

Evet, IMF'nin isteği olan Tütün Yasası, 20 Haziran 2001'de mecliste kabul edildi. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer yasayı veto etti. Hükümet IMF'nin 2002-2004 dönemi için düzenlenecek stand-by anlaşmasıyla vereceği 10 milyar dolarlık kredi için şart koştuğu 4733 sayılı "Tütün Yasası"nı 3 Ocak 2002 yılında meclisten eski haliyle geçirdi. 
Tütün Yasası'nın çıkarılmasından önce tütünden geçimini sağlayan aile sayısı 583 bin 474'di. Günümüzde bu sayı 90'a indi..

18 Ocak 2002 'de IMF'ye verdiği niyet mektubunda hükümet “Tütün Yasası”nı çıkararak ön koşulu yerine getirdiğini ilan ederken, bir yandan da TEKEL için de özelleştirme planı hazırlayarak; Eylül ayı sonunda Bakanlar Kurulu'ndan geçireceğini taahhüt ediyordu.
3 Haziran 2003 itibarıyla TEKEL İçki Sanayi A.Ş ve ona bağlı TEKEL İçki Pazarlama A.Ş ile TEKEL Sanayi Sigara  A.Ş ve ona bağlı TEKEL Sigara Pazarlama A.Ş.'nin ticaret siciline tescilleri yapıldı.

Bu şekilde bağımsız şirket kimliği kazanan TEKEL'in sigara ve içki bölümlerinin ayrı ayrı özelleştirmenin yolu açılmıştır.  

TEKEL'in içki bölümü "Nurol, Limak, TUTSAB" Konsorsiyumuna 2004 yılında 292 milyon dolara satılmıştır. Bu birleşme MEY İçki Sanayi ve Ticaret A.Ş adını almıştır. Konsorsiyum bunun için iki yılı ödemesiz yedi yıl vadeli 230 milyon dolarlık kredi kullanmıştır. 2006 yılında MEY içki, önde gelen özel yatırım fonlarından (Private Equity) Texas Pacific Group'a (TPG) yüzde 90 payını 810 milyon dolara satmıştır.

TEKEL özelleştirme sürecine girdiği dönemde, çalışan sayısı 45 bin idi. Yani TEKEL fabrikaları 45 bin aileye iş ve aş kapısıydı. Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) hükümeti, şimdi bir avuç olarak kalmış TEKEL işçisini başından savmak için, insan vicdanıyla bağdaşmayan bir tutumla onları serbest piyasa politikasına kurban ediyor.

Tütün Yasası'nı  çıkaran 57. Demokratik Sol Parti- Milliyetçi Hareket Partisi- Anavatan Partisi (DSP-MHP-ANAP) hükümeti idi. Bu yasanın çıkmasında misafir başrol sanatçısı Kemal Derviş idi.

Meydanlarda tütün ve şeker yasalarını düzelteceğim diye oy isteyerek gelen AKP ise 2008 yılında TEKEL'in sigara bölümünü  de, 1 milyar 720 milyon dolara BAT 'a satarak özelleştirmiş. Bugün BAT İzmir'deki işçilerine yaşamı kabusa dönüştürmüş. TEKEL'i özelleştiren AKP de TEKEL'in yerine kurduğu TTA (Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş) ile işçilerinin geleceğini karartmaya yönelik adımlar atmaktadır. TTA işçileri de Ankara'da, kar kış demeden ekmekleri ve işleri için direnmektedir. 

Şimdi bu süreci yıllardır takip eden bir uzman olarak, Ankara da 15 Aralık’tan beri direnen Tekel işçilerine destek olmak için gelen bazı siyasi parti temsilcilerinin konuşmalarını hayretle izliyorum. Sanki TEKEL işçilerinin bu hale gelmesinde hiç sorumlulukları yokmuş gibi nutuk atmalarına ve işçilerin de onları alkışlamalarına şaşmamak elde değil. Bugün tütün depoları kapatılıyorsa, işçiler 4-c ye geçirilmek isteniyorsa bu süreç 30 yıl önce başlatılmıştı. AKP’ye de tüm bu işbirlikçi hükümetlerin planını bitirmek kaldı. Senaryosu Amerika’da yazılan bu oyunun biz şu anda son perdesini izliyoruz.

TEKEL gömüldüğü yerden geri geldi. Ankara sokaklarında eylem oldu. Gönül arzu ederdi ki Sakarya’da direnen “işçi sınıfı” daha bilinçli olup geçmiş 30 yılın hesabını da politikacılardan sorabilsin. Kendi sınıfının çıkarlarını, siyasi parti yandaşlıklarından,  siyasi fraksiyon ve etnik farklılıklarından ve politik kaygılarının da üzerinde tutamayan bir işçi sınıfı her zaman kullanılmaya ve sömürülmeye açık olacaktır. 

TEKEL eylemi bitince tütünden sonra şekere sıra gelecek. Amerika’nın genetik yapısı ile oynanmış mısırlarını ithal edip burada nişasta glikoz yapacak ve halkımıza yedirecekler. Pancar ekimi yasaklanacak, şeker fabrikaları satılacak. Tütün gibi şekerde elimizden gidecek.

Umarım ki bu süreçte akıllananlar çok olmuştur.

 

 

Sinan Vargı

Fotoğrafa, 1975 yılında Ankara, Rüzgarlı Sokak’ta fotomuhabiri olarak başladı. Sırasıyla Yurt Haberler Ajansı, Ankara Flaş,  Yeni Ulus Gazetesi, Karadeniz Haber Ajanslarında çalıştı. 1980 yılından itibaren sendikalarda ve TÜRK-İŞ’te örgütlenme uzmanı olarak görev yapıyor. Türkiye’de tütünün ve sigaranın yabancılaştırılması sürecinde birçok araştırma ve makalesi yayınlandı. “Neden Yabancı Sigara İçiyoruz” adlı kitabı sendikalarca 50 bin adet bastırıldı ve eğitimlerde kullanıldı.


Vargı, 2007 yılında AFSAD Doğa Atölyesini bitirip AFSAD üyesi oldu. TEKEL işçilerinin eylemini ilk başladığı günden beri fotoğraflayan Vargı bu eylemle ilgili olarak bir sesli fotoğraf gösterisi de yaptı.

Proje sahibine iletmek istediğiniz mesajı form aracılığıyla gönderebilirsiniz.

Adınız:[ ! ]
Soyad:[ ! ]
E-Mail:
Konu:
Mesajınız:
Onay Kodu: Captcha
Onay Kodunu Girin:[ ! ]
 



Share



   


COG Sitesi için tıklayın. Tasarım: CANDENİZ Bu işin arkasında kimler var ! Sitenin tüm bölümlerini birlikte gör.