Ana Sayfa > Projeler > Kırgızistan - Hamit Yalçın



BÜRGÜTLER, ATLAR VE TAYGANLAR ÜLKESİ KIRGIZİSTAN - Hamit YALÇIN

Kirgizistan-001.jpg
Kirgizistan-002.jpg
Kirgizistan-003.jpg
Kirgizistan-004.jpg
Kirgizistan-005.jpg

Kirgizistan-006.jpg
Kirgizistan-007.jpg
Kirgizistan-008.jpg
Kirgizistan-009.jpg
Kirgizistan-010.jpg

Kirgizistan-011.jpg
Kirgizistan-012.jpg
Kirgizistan-013.jpg
Kirgizistan-014.jpg
Kirgizistan-015.jpg

Kirgizistan-016.jpg
Kirgizistan-017.jpg
Kirgizistan-018.jpg
Kirgizistan-019.jpg
Kirgizistan-020.jpg

Kirgizistan-021.jpg
Kirgizistan-022.jpg
Kirgizistan-023.jpg

BÜRGÜTLER, ATLAR VE TAYGANLAR ÜLKESİ KIRGIZİSTAN - Hamit YALÇIN

                                                           

Hani bazı ülkeler, bazı insanlar için başka bir şeyler anlatır, hafızada başka şeyler canlandırır ya; Kırgızistan da bizim için öyle bir yerdi. Hele tutkunuz doyumsuz fotoğraflar çekmek, renkleri birleştirmek olunca, orası bulunmaz bir yerdir.

 

Kırgızistan’da gözlediğimiz ilk şey ise, Kırgız halkının Manas Destanını asırlarca nesilden nesile aktaran ve “ manasçı” adını verdikleri insanlara duyduğu saygı ile misafirlerine gösterdiği konukseverlik olmuştur. Yaklaşık 1000 yıllık Manas Destan’ın da da Kırgız misafirlerine saygı ve itibar öğütlenirmiş. Bu da yetmez, kültür benzeşmemiz devam eder gidermiş; herhangi bir Kırgız Köyünün Anadolu’nun herhangi bir köyünden ne mimari ne de sosyal olarak hiçbir farkı olmadığını görürsünüz. Pazarlar da öyle, sokaklar da. İnsanlar da. Hemen anlaşır, kaynaşırsınız. Dahası kısa bir süre dilleriniz de tamamıyla benzeşir. Türkiye Türkçesini konuşan insan sayısı 1992 yılında yalnızca  50 kişi iken, bu sayının bugün 500 binlerle ifade edilmesi az değildir.

 

Bu bilgilerden baştan pek haberdar olmayan, Türkiye’den üç fotoğraf sanatçısı, Kırgızistan’a misafir oluyoruz. Sevincimiz anlatılmaz derece büyük ve gösterişli, üstelik de fazlasıyla sesli.

 

Kırgız ülkesi. Ya da  “kırk iz”in ülkesi buralar. Dağlar ülkesi. Kır’lar ülkesi. Dünyanın en yüksek ovalarının, en yüksek yollarının ülkesi. Yüksek de yaşayan Türklerin ülkesi. Göktürkler’in ülkesi. Bürgütler, atlar ve tayganlar ülkesi. Binlerce yılların izinin tek tek sürüldüğü ülke. Bir elde 300 metre menziliyle hala kullanılan yay-okuyla, şahin ve doğan avcılığıyla sürdürülen geleneklerle Türkler ülkesi, Göktürkler ülkesi.

 

Yolculuğumuz Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te başlayıp,  Tengri  (Tanrı) Dağları boyunca Alay-koo Bölgesi sırtlarına kadar uzandı 15 gün boyunca. Ev sahipliğini ve mihmandarlığımızı ise Manas Üniversitesi Türkoloji Hocalarında bizim kafilenin de kendisine  “Tengri Dağlarının Bilge Kişisi” diye hitap ettiği Prof. Kadir Ali Konkobaev üstlendi. Bu saygıdeğer insan, kâh evinde, kâh akrabalarının yayla yurtlarında konaklattı bizleri. Kırgız sofrası açtı önümüze, kımız sundu yemek ardında. İllaki Kırgız evleri Bozüy’de ağırladı bizleri. Ekmeğimizi tuzlamayı öğrendik bu sayede. Tuzun ve ekmeğin değerini öğrendik. Kırgız yataklarında üstlerimiz örtüldü. Kırgız sabahlarında çanak ile çaylarımızı yudumladık ara sıra.

 

Böylelikle tanıdık Boz Üy’ü. Yüzyıllardır bozkırın ve dolayısıyla Türk kültürünün ayrılmaz parçası haline gelen gök kubbeli çadır, Kırgız Türklerinde oba, ev manasına gelen “Boz Üy” adını almıştır. Boz Üy, gök kubbeli ve en tepesinde “tündük” adı verilen güneş figürlü çadır, bozkır hayatının etkin olduğu Kırgızlarda sosyal hayatın ayrılmaz parçasıdır.

 

Aslında asıl ev sahibimiz Tengri Dağlarıydı. Her yanımız, her yerimiz Tengri Dağlarının muhteşemliğiyle sarılıydı. Görkemi her yerdeydi. Aksini düşünmek de mümkün değildir zaten. Toplamı iki yüz bin metrekarelik ülke yüz ölçümünün, yarısından fazlasının Tengri Dağları ve Pamir Dağları olduğu düşünülürse; muhteşemliği görmemek, yaşamamak mümkün müdür?

 

Ülkenin denizler ile kıyısının olamayışının özlemi gibidir, dağları aşıp gürüldeyerek akıp giden nehirlerin, ırmakların özlemi. Bozkırları sulayarak, can katarak akıp gitmesi. Çocukları peşinden sürükleyip oyunlara dönüşmesi.

 

 Bozkırın yeşillerine düşkün sürülerin, sonunda gelip can bulmaları gibi. Bu coğrafyanın yaratabileceği şartlar bozkırlarda, milyonlarca koyun, keçi, sığır ve ata can verirken, hayvancılığın yanı sıra hayvan ürünleri ile bu ürünlerden oluşan bir ekonominin geliştiğini görmemek de imkânsızdı

 

Bozkırın yeşilliği üzerinde dolaşan bu hayvanların ardı sıra yeni izler bırakıp gitmelerine şahit olunuyordu. İzleri sürüp gittiğiniz de ilk uğrak noktanız, nehirlere uzanan patikalar oluyordu. Su içmeye yürüyen bozkır hayvanlarının ayak izleriydi bunlar.

 

Bozkırda suyun ne denli önemli olabileceğine bir kez daha şahit olduk böylelikle. Kimi zaman aşılmaz suları aşarken at üstünde, kimi zaman da çamaşırlar yıkanırken dere kenarlarında.

 

Dereler, hep kutsal bir su muamelesi görüyordu insanlardan. Kırgız topraklarında binlerce göl ve gölet oluşturduğunu duyunca bu suların, hayranlığımız bir kat daha artmıştı. Bunların çoğunun 2500–4000 metre yükseklikteki dağ gölleri oluşu ise, gizemi artırıyordu. Bu göller, Ala Dağların ala gölleriydi.

 

Dağlar, insanı hayrete düşüren en önemli şeylerden biri, belki de ilkidir. Hele ki, Kırgız Dağları eteklerinde olursanız.

 

Dağ tepelerindeki buzullar güneş ışıklarıyla parlar, biraz aşağı bakıldığında gökyüzü maviliğinde dereler akar. Ağustos Ayında oluşunuz bile, bu manzaraları eksiltmez bu topraklarda. Nasılda yeşildir her taraf. Nasıl da çiçeklidir bu toprak. Niye farklı bu bitki örtüsü dersiniz kendi kendinize, neden farklı bu yaban çiçekleri? Nesi farklı bunu bile bilemezsiniz. Çocukların koşturması bir başka renk cümbüşü oluşturur gözlerinize. O küçük Kırgız çocuklarının allı morlu elbiseleri size yeni bir renk, yeni bir ses verir bozkır çiçeklerine. Kırgız kızlarının süsleri ve güzellikleriyle yarışır doğa adeta burada. Bunca sessiz bir coğrafyada bunca zengin bir renk örtüsü nasıl oluşmuştur bilemezsiniz. Bunca uzak bir coğrafyada dağlardan nehirlerden gelen sesler nasıl bunca derinleşir duyamazsınız.

 

Derin vadiler, sarp dağlarla yarışır bozkırda. Öylesine yüce dağların, böylesine yüksek vadileri insana hep bir korku vermiştir. Patikalar derelerden başlatır izi, sonra ta doruklara kadar uzatır. Aslında, bozkırın gediklisi küçükbaş hayvanlarının yol açtığı bu patikaların, en çok da bozkırın sahibi bu insanların yolları oluşu, pek de şaşırtıcı değil. Düşünmeden edemiyoruz, patikaların bu kadar ince çizilmiş olmaları üstüne.

 

Bu patikalardan ilerleyerek çizdiğimiz rotamıza, Kırgız atlarıyla devam etmek, bize ayrı bir özellik teşkil ediyordu. Yapıları itibariyle değişik bir yürüyüşleri olan Kırgız Atları, bu yolculuğumuzla marifetlerini yalnızca “Kök Börü” oyununda göstermediklerini de bizlere belgeler haldeydiler. Küçük gövdeli, uzun ve ince bacaklı, mağrur bakışlı, sert tırnaklı bozkır atlarının serencamıydı bu hal. Aramızda, hayatında ilk kez ata binmenin ve de bunun bir de Kırgız Atı olmasının farklılığını da yaşamış olanlar olduğunu görünce şaşırıyoruz.

 

Ancak kıyıların kenarından uzanıp giden ve aşağıların derinliği karşısında korkusuzca uzanan bu yollar üzerinde biz misafirlerin yol alışı da bir o kadar cesurca ve kahramancaydı. İlk anlarda aşağılara bakabilmek biraz ürkütücü ve heyecan verici iken, zamanla alışmanın zevki de başka bir heyecan unsurunu teşkil ediyordu. Bu zamanda bile bizim çektiğimiz bu zorlu yolu, kış aylarının karlı günlerinde geçmek değil ama düşünmek bile ürkütücü. Bu halleri düşününce Kırgız insanlarına hayran olmamak elde değil.

 

Bu yaman şartlar altında ayakta kalmayı başarmış, kültürünü çocuklarına ve nesillerine aktarmayı sürdürmüş Kırgız insanı güler yüzünü de hiç eksiltmiyor, hiçbir an. Hatta gökyüzü görülmez, dağlar seçilmez olduğu vakitler bile sevecenliği azalmıyor. Yeri göğü saran bu sis’in elbet kalkacağını biliyor. Sis’in de bir vakti var diyor.

 

Kırgız topraklarının bu sisli hali, biz fotoğrafçılar için de yeni kareler çekmemize vesile oluşturuyordu. Tamamı görünmeyen her cisim, hayalimizdeki karenin parçalarını tamamlıyordu. Tamamlanan, Kırgızistan’ın gezemediğimiz, göremediğimiz coğrafyasıydı. Hayran kaldığımız bu ülkenin, dağı, taşı, toprağıydı. Yüzünden eksik olmayan, gülüşlerini saklamayan Kırgız insanlarıydı.

 

Dediğimiz gibi, Kırgızistan’da her yer, yer ile göğün sanki buluşma noktasıdır. Yer, gök insanları bu güzelliklere davet etmektedir.

 

 

HAMİT YALÇIN’IN ÖZGEÇMİŞİ

 

 

 

 

1958 yılında Elazığ'da doğdu.

1977–1980 yılları arasında profesyonel gazetecilik ve foto muhabirliği yaptı. İlk fotoğraf sergisini 1982 yılında Ankara'da açtı.

1983 yılında Ankara' da açtığı kendi atölyesinde, Reklam Fotoğrafçılığı alanında çalışmaya başladı. Bu arada "Doğa" konulu çalışmalara ve "Anadolu"ya yoğunlaştı. "Turizm ve tanıtım" konulu çekimler yaptı.

1986 yılında T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı "Özel Fotoğraf Ödülü" O'nun aldığı ödüllerin en anlamlısı oldu.
Yurt içinde ve yurt dışında birçok kişisel sergilerle birlikte, karma sergilere, sunuşlara katıldı ve sinevizyon gösterileri gerçekleştirdi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Türkiye'yi tanıtıcı broşür ve kataloglarında fotoğrafları yayınlandı.
Belgesel film dalında da eserler verdi. 4 bölümlük "Köşkler, Kasırlar" belgeseli televizyonlarda sıkça yayınlandı. Reklam ve tanıtım filmlerinin yönetmenliğini yaptı.

Yaşadığı kent Ankara’nın değişen ve gelişen yüzünü, tarihi, kültürel ve kentsel dokusunu, fotografik açıdan çalışmak ve ortaya çıkartmak, gelecek nesillere bir miras bırakmak adına yaptığı en kapsamlı çalışmalarından birisidir.

Bu kapsamda Ankara'da, Kızılay "Metro Sanat Galerisinde açtığı "Dört Mevsim Ankara" sergileri yoğun ilgi görmüş; "Ankara'da Sonbahar" adlı fotoğraf sergisi 2003 yılında Moskova'da, "Ankara Akşamları" adlı fotoğraf sergisi de 2005 yılında Pakistan'ın başkenti İslamabat’ta, daha sonra da 17 Ocak 2006' da Ankara Kızılay Metro Sanat Galerisi'nde ve Mayıs 2006 da Güney Kore’nin başkenti Seul’de “Ankara Kültür Günleri” kapsamında sergilendi. 2007 yılı Lefkoşa ve 2010 yılı Strazburg sergilerinde konu yine Ankara idi...

2005 – 2006 Milli Eğitim Bakanlığı’nın eğitim-öğretim yılı ilköğretim ders kitaplarının tümünün fotoğraf editörlüğünü yaptı.

14 Şubat 2006 tarihinde Ankara’da Çağdaş Sanatlar Merkezinde açtığı “Sonsuzluğa Bırakılan İzler” adlı tematik fotoğraf sergisi sanat çevresinde geniş yankı buldu.

Aralık 2006 tarihinde Rusya Federasyonu Ankara Büyükelçiliğince iki ülke arasındaki sanat ortamına katkılarından dolayı şeref plaketi aldı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni 6 aylık bir çalışma sonrasında kurumsal anlamda fotografladı.

Fotoğrafla ilgili sunumlar gerçekleştirmekte,  gösteri panel ve söyleşilere katılmakta, fotoğraf yarışmalarında jüri üyeliklerinde bulunmaktadır.

Birçok dergi, gazete, tv, kitap ve yayınlarda yüzlerce fotografı ve röportajları yayınlandı.

Türkiye Güzel Sanat Eseri Sahipleri Meslek Birliği (GESAM) yönetim kurulu üyeliğinde bulunmustur.  Fotograf sanatı kurumu üyesi, ANADOLU FOTOGRAF DERGİSİ Yayın Kurulu üyesi, Düşünce Plotformu üyesi,  Türkiye – Pakistan Kültür Derneği üyesi ve Kolleksiyoncular Derneği (KODER) üyesidir. Evli ve iki çocuk babasıdır.

 

Proje sahibine iletmek istediğiniz mesajı form aracılığıyla gönderebilirsiniz.

Adınız:[ ! ]
Soyad:[ ! ]
E-Mail:
Konu:
Mesajınız:
Onay Kodu: Captcha
Onay Kodunu Girin:[ ! ]
 



Share



   

COG Sitesi için tıklayın. Tasarım: CANDENİZ Bu işin arkasında kimler var ! Sitenin tüm bölümlerini birlikte gör.